محفل انس

ادب عشق

عارف و عاشق بايد با ادب عشق آشنا باشد،بلکه بيشتر از آن، بايد خود ادب باشد. وقتی که می خواستم به کنايه ای شکايتی بکنم، به حافظ رجوع کردم تا بيتی مناسب با مقصودم بيابم، اما چيزی ديدم که مرا از مقصودم باز داشت و آن اينکه کتاب شريف ديوان حافظ را همه عشق يافتم و ادب.
عجيب است، عارف شکايت نمی کند، عاشق شکايت نمی کند، غرق در معشوق است و هر آنچه که می بيند نيکی و زيبايی است. وقتی مشکلات به او روی می آورد و يا فراق صبر را از او می ربايد، می خواهد شکايت کند، هم در حين شکايت در حال شکر است و هم بعد از آن می بينی به جای اينکه شکايت کند در حال تمجيد و تجليل معشوق است.
زان يار دلنوازم ، شکری است با شکايت ** گر نکته دان عشقی بشنو تو اين حکايت
بی مزد بود و منت هر خدمتی که کردم ** يا رب مباد کس را مخدوم بی عنايت
رندان تشنه لب را آبی نمی دهد کس ** گويی ولی شناسان رفتند از اين ولايت
غروری نيست ، دوباره محفل دوستی را گشود، با اينکه منتظر عنايت دوست است و چيزی نديده و شکايت دارد، اما باز هم می بينی با تمجيد و تجليل طلب می کند، گويی در اوج ناراحتی هم نمی خواهد به دوست کمرين اهانتی بشود
در زلف چون کمندش ای دل مپيچ کانجا ** سرها بريده بينی بی جرم و بی جنايت
چشمت به غمزه ما را خون خورد و می پسندی ** جانا روا نباشد، خونريز را حمايت
در اين شب سياهم گم گشت راه مقصود **‌از گوشه ای برون آی ، ای کوکب هدايت
از هر طرف که رفتم جز وحشتم نيفزود ** زنهار از اين بيابان وين راه بی نهايت
ای آفتاب خوبان ، می سوزد اندرونم ** يک ساعتم بگنجان در سايه ی عنايت
با همه شکايتی که کرد، دوباره او را آفتاب خوبان می نامد و با بيان شوق شديد خود طلب اندکی قرار گرفتن در سايه عنايت يار می کند
اين راه را نهايت صورت کجا توان بست **‌ کش صد هزار منزل ، بيش است در بدايت
و اين بيت اوج عشق است ، حرفی نمی توان زد، خود گوياست
هر چند بردی آبم روی از درت نتابم ** جور از حبيب خوشتر کز مدعی رعايت
عشقت رسد به فرياد گر خود بسان حافظ ** قرآن ز بر بخوانی در چارده روايت

گويا با حافظ انس بيشتری گرفتم و گويا که اين دری است از معرفت. امروز حافظ با من سخن می گفت و چه سخن های شيرينی.
ای دل گر از آن چاه زنخدان به در آيی ** هر جا که روی زود پشيمان به در آيی
هش دار که گر وسوسه ی عقل کنی گوش ** آدم صفت از روضه ی رضوان به در آيی
شايد که به آبی فلکت دست نگيرد ** گر تشنه لب از چشمه ی حيوان به در آيی
جان می دهم از حسرت ديدار تو چون صبح ** باشد که چو خورشيد، درخشان به در آيی
چندان چو صبا بر گمارم دم همت ** کز غنچه چو گل خرم و خندان بدر آيی
در تيره شب هجر تو جانم به لب آمد ** وقت است که همچون مه تابان به در آيی
بر رهگذرت بسته ام از ديده دو صد جوی ** تا بو که تو چون سرو خرامان بدر آيی
حافظ مکن انديشه که آن يوسف مهرو ** باز آيد و از کلبه ی احزان به در آيی

ادب عشق فقط در شعر حافظ نيست که جلوه کرده است، آثار و اقوال استاد بزرگ علامه حسنزاده آملی را که نگاه می کني ، همه عشق است و ادب. نه تنها در قبال خداوند ادب دارد بلکه وقتی از آفريده ای صحبت می کند در کمال احترام است، از اساتيدش به تجليل و اکرام ياد می کند. اين چند روزه يکی از کتابهای ايشان را مطالعه می کردم چقدر مودبانه در باره اساتيدش صحبت کرده، شعرهايی که در رثای استاد الهی طباطبايی ، استاد علامه طباطبايی و صحبت های ايشان درباره اين اساتيد همه و همه ادب است و احترام است و عشق. از اينجاست که انسان ها به جايی می رسند. عشق وقتی جاری می شود، در سختی ها هم از خداوند گله نمی کنی و همه شکر است. ما فقط مدعی عشق هستيم، به قول حافظ
عاشق که شد که يار به حالش نظر نکرد ** اين خواجه درد نيست،‌وگرنه طبيب هست

نويسنده: مجيد ضيايي | جمعه بیست و نهم تیر 1386 |
موضوع:مطالب کوتاه اخلاقی ، عرفانی| لينک ثابت